In deze aflevering leggen criminele types uit hoe ze muziek gebruiken om wit te wassen. Een openbaring, mede naar aanleiding van recente perspublicaties van witwassen via streamingdiensten zoals Spotify en de aanvullende uitleg hierop die via de DCPF- site te vinden is.
Wie de memoires van Ed van Utrecht gelezen heeft weet dat Ed in zijn jeugd (in de jaren 90) zwarte inkomsten verkreeg uit o.a zijn cafés en de verkoop van geestverruimende middelen.
In zijn omgeving zag hij dat collega café-eigenaren vaak ook volkszanger waren. Met hun liedjes trokken ze veel klanten naar de kroegen maar Ed was niet overtuigd van hun zangkwaliteiten.
Na een avond doorzakken vertelde een van hen hem het geheim.
Een succesvolle volkszanger worden.
Een zingende barman trekt nieuwe klanten en zorgt voor meer omzet, dat weet iedere horecaondernemer. Maar hoe benut je dat voor witwassen?
Via een mediavriendje kreeg onze vriend de eerste tip.
De cafébaas beschikte over de nodige zwarte cash en zo kon hij eenvoudig een platenproducer en een paar muzikanten betalen.
Het café schoot de kosten om het plaatje te maken en de studio te huren voor. Logisch want het zorgt voor nieuwe klanten en omzet, dus heel “zakelijk”.
De mediavriend kende ook een radio DJ die op een piratenzender op de Noordzee had gewerkt die 15 jaar eerder aan land was gekomen. Deze DJ was ook betrokken bij de top 40. Hij vertelde dat, als je met stip binnenkwam als hoogste stijger in die hitlijst, je automatisch veel media-aandacht kreeg.
Hoe regelde je dat je hoog in de hitlijst kwam?
Je moest er voor zorgen dat in 1 week heel veel van die singeltjes gekocht werden in de platenzaken. Aan zwarte cash had onze zingende barkeeper geen gebrek. Dus ronselde hij diverse jongeren om bij alle platenzaken in het midden van het land in 1 week zijn singeltjes te kopen.
Het werkte en de cafébaas werd (voor een korte tijd) een bekende volkszanger met een top 40 notering gedurende 2 weken. Wel lag de zolder van een van zijn cafés hierna vol met zijn eigen plaatje.
Een strafzaak een paar jaar later tegen een andere zanger die hetzelfde gedaan had leverde een volgende wijze les op. Bij de huiszoeking in die strafzaak trof de politie, volgens de krant, een zolder vol eigen plaatjes aan. Het leerde onze cafébaas dat hij zijn de plaatjes niet moest bewaren maar beter kon weggooien.
Van de jaren 90 naar nu.
De tijden zijn veranderd. Singeltje bestaan bijna niet meer en alles verloopt nu via streaming en grote internationale streamingmultinationals, zoals Spotify.
Is dit een probleem of juist een kans voor onze zingende barkeeper?
De betalingen voor muziek en liedjes komen nu binnen via die internationale bedrijven waar een ton extra geld niet opvalt. Als zijn muziek gestreamd wordt lijken deze betalingen legale inkomsten. Eigen songs maken is hij altijd blijven doen met hulp van zwart betaalde musici en tekstschrijvers. Met hulp van een handige computerjongen regelt hij dat een paar computers zijn songs vaak streamen en het levert op die manier nog extra officiële cash op ook.
Een klein probleem.
Toch bleek het complexer om echt grootschalig zwart geld te witten. De meeste streamingdiensten beschikken over veel songs en hebben veel afnemers die een vast bedrag per maand betalen. Hij kan natuurlijk extreem veel zijn songs streamen maar dat zou opvallen omdat de streamingsdienst hem dan veel zou moeten uitbetalen. Dat zou bij de interne controle of misschien wel bij de externe accountant opvallen.
Het moest slimmer. Dus zocht hij on-demand streamingdiensten waarbij deelnemers uit de catalogus muziek streamen en per nummer betalen. Hij liet zijn eigen songs streamen en wist dan zeker dat hij zijn eigen geld terugkreeg, minus de bijdrage voor de streamingdienst. Witwassen mag ook wel iets kosten.
Valt het bij de controle door die streamingdienst dan nu niet op? Nee, die kijkt alleen naar de marge en die past perfect, dus geen reden tot vragen.
De geldstroom.
Toch moest er nog iets extra geregeld worden: “Hoe regelen we de betaling”.
Ook dat bleek eenvoudig. Accounts aanmaken is makkelijk en daar kun je steeds een nieuwe naam aan hangen. De accounts koppel je aan prepaid of debitkaarten of je opent gewoon accounts van virtuele valuta, die je met zwartgeld koopt. Dit kun je nog steeds allemaal regelen vanaf 1 computer, maar doordat je veel accounts gebruikt lijken het steeds andere mensen die streamen en betalen.
Onze cafébaas kon zo zijn zwart geld terugkrijgen als legitieme betalingen voor gestreamde muziek. Want wie twijfelt nu aan uitbetalingen van grote multinationals!
Legitimatie voor anderen in je omgeving.
De caféhouder was al op leeftijd intussen en had een groot gezin. Konden zijn gezinsleden ook een deel van de streaminginkomsten legaal krijgen?
Zijn kennis uit de muziekindustrie kwam weer van pas. Niet alleen de artiest krijgt geld uit muziek, ook de liedjesschrijver, de componist en de muziekuitgever.
Zijn zoon had een vriendin die een beetje kon zingen. Zij werd gepromoveerd tot artiest. Alle promotie en pluggen (vakterm voor reclame maken) werd door zoonlief geregeld. Het lag dan ook voor de hand dat het merendeel van de streaminginkomsten naar hem gingen en 10% naar haar.
Met een ton per jaar betaling voor streaming was zo toch al snel ruim 80.000 inkomen bij zijn zoon gelegitimeerd, plus 10.000 voor de vriendin en 10.000 voor de on-demand streamingdienst (the cost of doing business).
Echt of fake?
Benieuwd of dit echt of fictie is? Ga dan eens googlen en dan zul je zien dat dit patroon al voor de eeuwwisseling met plaatjes zo werkte en dat het zich daarna heeft doorontwikkeld. Dit soort opkomende “sterren” bestaat echt.
Recent is over witwassen en streamingdiensten geschreven in verband met criminele bendes in Zweden en Spotify.
Vraag je eens af als je het artikel leest of dit verhaal in de pers klopt of niet. Dat er mensen zijn die het slimmer aanpakken bleek wel uit een andere casus met toelichting van de Amerikaanse overheid. Je kunt van die casus leren dat fraudeurs, net als onze cafébaas, nadenken over hoe ze niet zullen opvallen bij controle. Het ging daarbij wel niet om witwassen maar om gewoon proberen te roven uit de grote pot aan inkomsten bij streamingdiensten. Over deze en andere zaken ook een blog op de DCPF site.
Dus dat onze cafébaas met veel zwart geld het nu durft zijn werkwijze te openbaren is niet verwonderlijk.
Er zijn echter nog genoeg varianten op dit thema.
En de toekomst?
De vraag is: hoe ontdek je misbruik en zorg je ervoor dat jij als bedrijf niet bij witwassen betrokken raakt.
Niet door te vertellen hoe je de controle binnen je bedrijf op orde hebt op fake claims zoals recent in deze publicatie rond apple music. Ook belangrijk dat je deze “oplichting” aanpakt! Maar witwassen pak je aan door te beginnen met te kijken vanuit het criminele perspectief. Als je dat doet dan ga je al snel richting van de on-demand diensten.
Toch moet je ook de reguliere streamingdiensten niet vergeten. Ook die blijven handig. Want onder de maximaal 1% gemanipuleerde streams die uit een Frans onderzoek zou blijken en alle inspanningen van IFPI die namens de samenwerkende muziekindustrie optreden tegen fraude, blijven kleintjes zitten met een risico om witwassen te faciliteren.
Maar dan gaat het witwassen van het geld anders en loopt het criminele geld niet via deze betrouwbare platforms. Veel streams zijn noodzakelijk en alleen faciliterend om de vriendin en zoonlief van onze crimineel naar de top te brengen.
Maar dat verhaal komt later (als het nog nodig is want een gewapende muziekindustrie laat zich niet gebruiken).
